İran, ‘ahlak polisi’ tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden Mahsa Jîna Emini’nin katledilmesiyle başlayan protestoların ardından bugün ilk kez parlamento ve Uzmanlar Meclisi seçimleri için sandık başına gitti. Ülkede 50 binden fazla merkezde kurulan sandıklarda yerel saatle 08.00 itibarıyla seçmenler oy vermeye başladı.
Parlamento seçimleri dört yılda bir, Uzmanlar Meclisi seçimleri ise sekiz yılda bir yapılıyor. Uzmanlar Meclisi, İran’ın ruhani liderini seçen, görevden alan ve denetleyen yapıya deniyor. İran Meclisi’nde bulunan 290 sandalye için ülke genelinde 15 binden fazla aday yarışırken Uzmanlar Meclisi’ndeki 88 sandalye için ise 144 aday seçimlere katılıyor.
HAMANEY: DOSTLARIN VE DÜŞMANLARIN GÖZÜ SEÇİM SONUÇLARINDA
Sandıkların açılmasının ardından oyunu kullanan İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, oy kullanmayı ‘dini bir görev’ olarak nitelendirdi. Oy kullanan ilk kişi olan Hamaney, “Mümkün olan en kısa süre içinde oy kullanın… Bugün İran’ın dostlarının ve kötü niyetlilerin gözü sonuçlarda. Dostları mutlu edin, düşmanları hayal kırıklığına uğratın” dedi.
İran’daki aktivitler ve muhalif gruplar ise sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter) üzerinden, #VOTENoVote (Oy vermeye hayır oyu verin) ve #ElectionCircus (Seçim sirki) etiketleriyle paylaşımlar yapıyor. Muhalifler, seçimlere katılımın yüksek olmasının ‘İslam Cumhuriyeti’ni meşrulaştıracağı’ görüşünü savunuyor. 22 yaşındaki İsfahanlı tıp öğrencisi Mehran, “Ben, rejim değişikliğinin peşindeyim. Bu, İslam Cumhuriyeti’nin kontrolünü güçlendireceği için oy kullanmamaya karar verdim” diye konuştu.
IceBet und die Kunst, mit Risiko umzugehen – ob beim Zocken oder im Straßenverkehr
Mal unter uns: Wer schon mal in einer kniffligen Situation war, weiß, dass der richtige Moment oft über Erfolg oder Misserfolg entscheidet. Genau wie beim Autofahren in einer unbekannten Stadt – du weißt nie, ob die nächste Abbiegung dich ans Ziel bringt oder in einen Stau. Dieses Gefühl, den Überblick zu behalten, während um dich herum alles chaotisch wird, das kenne ich nur zu gut.
Deshalb finde ich es spannend, wie nah sich manche Strategien im Spiel und im echten Leben sind. Wer etwa bei Icebet Casino schon mal eine ruhige Kugel geschoben und bewusst aufs große Risiko verzichtet hat, der weiß: Manchmal ist Abwarten die beste Taktik. Genau das gilt auch, wenn du dich auf unbekannten Straßen zurechtfinden musst – nicht hektisch werden, lieber einmal mehr schauen als zu wenig.
Ich persönlich fahre lieber etwas langsamer und komme sicher an, als später im Graben zu liegen. Beim Spielen ist das nicht anders – du setzt nicht alles auf eine Karte, sondern verteilst deine Chancen klug, beobachtest und handelst erst, wenn der Moment wirklich günstig ist. Klingt simpel, ist aber in der Praxis oft schwerer als gedacht.
Ehrlich gesagt, habe ich den Eindruck, dass viele Leute genau diesen Zusammenhang unterschätzen. Ob am Spieltisch oder am Steuer – es geht immer um Einschätzung, Timing und ein bisschen Bauchgefühl. Und manchmal ist der klügste Zug der, den du gar nicht machst.
15 BİN 200 ADAYDAN 30’U ‘REFORMCU’ KANATTAN
İran Anayasa Koruma Konseyi, her meclis için aday olan kişileri onaylıyor. Bu konsey de İran’ın dini lideri Hamaney tarafından atanıyor. 2009 yılında protestolara yol açan tartışmalı seçimlerden sonra en ufak bir eleştiride bulunan adaylar bile yarıştan alınmıştı.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre, bu parlamento seçimleri için ise Anayasa Koruma Konseyi, parlamento için rekor sayıda adaya izin verdi. Seçimlere girecek 15 bin 200 kişiden sadece 30’u reformcu kanattan. 2004’ten beri parlamentoda muhafazakarlar çoğunlukta.
Önceki seçimlerde reform yanlısı cephe, adayların yarışa girmesi ve insanların sandığa gitmesi için teşvikte bulunuyordu. Ancak bu seçimlerde ilk defa ‘anlamı olmayan, rekabetin bulunmadığı, adaletsiz ve etkisiz’ seçimlerin bir parçası olmayı reddediyorlar.
2020 YILINDAKİ SEÇİME KATILIM ORANI YÜZDE 42’DE KALMIŞTI
2020’de yüzde 42 ile rekor düzeyde düşük katılım olmuştu; ondan önceki seçimlerde katılım genelde yüzde 50’nin üzerindeydi. 2016’da yüzde 62 ile en yüksek katılım olmuştu. 2021’deki son seçimlerde de katılım yüzde 49 düzeyindeydi. 3,7 milyon oy geçersiz sayılarak ülke tarihinde bir ilk gerçekleşmişti. Sonraki yıllarda seçimlere katılım düşerken protesto sıklığı arttı. 2017 ve 2019’daki protestolar da şiddetli bir şekilde bastırılmıştı.
Aynı zamanda hükümete önceden destek veren muhafazakar kesimler tarafında da seçimlere katılım düşmüş durumda. Bu kesimlerden de hükümeti eleştiren sesler yükselebiliyor. Dini lider Hamaney ile buluşan muhafazakar öğrencilerin konuşmaları çoğunlukla kötü ekonomik ve sosyal koşullara yönelik eleştirilerle dolu oluyor. Batı ve İsrail’e yönelik politikaların da etkisiz ve çıkar odaklı olduğu eleştirileri yöneltiliyor.
(DIŞ HABERLER SERVİSİ)