İzmir Menemen’deki Şakran T Tipi Kapalı Cezaevi’nde, mahpuslara yönelik “tutuklu kimlik kartı” uygulamasının dayatıldığı ve bu kartı kabul etmeyenlerin aile görüşlerine çıkarılmadığı iddia edildi. İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şubesi’ne ulaşan şikayetler, cezaevinde yeni bir gerilime yol açarken, uygulamanın hukuki dayanağının olmadığı savunuluyor.
15 Aralık’tan itibaren yürürlüğe girdiği belirtilen bu yeni uygulamanın, mahpusların mevcut kimlik belgeleri dışında ek bir tanımlama getirme amacı taşıdığı öne sürülüyor. Kartı almayı reddeden tutuklu ve hükümlülerin, en temel haklarından biri olan aileleriyle görüşme haklarından mahrum bırakıldığı iddiaları, cezaevindeki insan hakları ihlalleri tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.
Uygulama Nasıl Başladı?
Şakran T Tipi Kapalı Cezaevi’nde, cezaevi yönetiminin kararıyla “tutuklu kimlik kartı” uygulamasının 15 Aralık itibarıyla zorunlu hale getirildiği bildirildi. İHD İzmir Şubesi’ne yapılan başvurulara göre, cezaevindeki tutuklu ve hükümlülerden bu kartı kabul etmeleri isteniyor. Kartı kabul etmeyenlere ise “Cezaevi yönetimine karşı geldiniz” denilerek disiplin cezaları tehdidinde bulunulduğu ve görüş haklarının engellendiği ifade ediliyor. Bu durum, özellikle aileler arasında büyük endişeye neden oldu.
Mahpus ve Ailelerin Tepkisi
İddialara göre, cezaevinde bulunan H.Ö. isimli bir mahpus, söz konusu kimlik kartını almayı reddettiği için ailesiyle görüşmeye çıkarılmadı. H.Ö.’nün babası M.Ö., oğlunun hukuki dayanağı olmayan bir uygulamayı kabul etmediği için bu hak ihlaline maruz kaldığını belirterek İHD’ye başvurdu. Mahpuslar, zaten T.C. kimlik kartları ile tanınırken, ek bir “tutuklu kimlik kartının” tamamen keyfi bir uygulama olduğunu ve haklarının ihlali anlamına geldiğini ifade ediyor.
Hukuki Zemini Var mı?
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Nergis Tuba Arslan, mevcut yasaların böyle bir “tutuklu kimlik kartı” uygulamasını zorunlu kılmadığını vurguladı. Arslan, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun veya ilgili yönetmeliklerde böyle bir karttan bahsedilmediğini belirtti. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için geçerli tek kimlik belgesinin resmi nüfus cüzdanı olduğunun altını çizen Arslan, mahpusların cezaevine giriş ve çıkışlarında, duruşmalara götürülürken zaten parmak izi, fotoğraf ve resmi belgelerle kimlik tespitlerinin yapıldığını dile getirdi.
- Avukat Arslan, uygulamanın “fiili bir durum yaratma” çabası olduğunu ve yasal dayanağının bulunmadığını savundu.
- Daha önce Sincan F Tipi Cezaevi’nde benzer bir uygulamanın başlatılmak istendiğini ancak yapılan hukuki başvurular sonucu uygulamanın iptal edildiğini hatırlattı.
- Mahpusların aile görüşlerinin engellenmesinin, kanunda açıkça belirtilen kurallar dışında hiçbir gerekçeyle yapılamayacak bir hak ihlali olduğunu belirtti.
İnsan Hakları Derneği’nden Çağrı
İHD İzmir Şubesi, Şakran Cezaevi yönetimini bu “keyfi ve hukuk dışı” uygulamayı derhal durdurmaya çağırdı. Dernek, uygulamanın mahpuslar üzerindeki psikolojik baskıyı artırdığını ve temel insan haklarını ihlal ettiğini belirtti. İHD ayrıca, bu uygulamanın sorumluları hakkında adli ve idari soruşturma başlatılmasını talep ettiğini açıkladı. Cezaevinde yaşanan bu durumun kamuoyuna duyurulması ve yetkililerin gerekli adımları atması gerektiği vurgulandı.
Şakran Cezaevi’nde ‘Tutuklu Kimlik Kartı’ Dayatması İddiası Doğru Mu?
Evet, İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şubesi’ne ulaşan şikayetlere ve avukat beyanlarına göre, İzmir Şakran T Tipi Kapalı Cezaevi’nde mahpuslara yönelik “tutuklu kimlik kartı” dayatması iddiaları doğru olup, kartı kabul etmeyen mahpusların aile görüşüne çıkarılmadığı belirtilmektedir.