Türkiye’den çok sayıda sivil toplum örgütü ve ekoloji hareketi, iklim krizine karşı kolektif bir duruş sergilemek ve halkın sesini duyurmak amacıyla “Halkların İklim Zirvesi” düzenliyor. 18-19 Kasım 2023 tarihlerinde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde gerçekleşecek zirve için yapılan çağrıda, iklim krizinin sistemsel bir sorun olduğu vurgulanarak, “kolektif iradeyi birlikte büyütelim” mesajı verildi.
Zirve, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP28 öncesinde, hükümetlerin ve şirketlerin “yeşil badana” politikalarına ve sözde çözümlerine karşı alternatif bir platform sunmayı hedefliyor. Küresel kapitalist sistemin yarattığı yıkıma karşı, tabandan yükselen seslerle gerçek ve adil çözümlerin tartışılacağı bir zemin oluşturulması amaçlanıyor.
Halkların İklim Zirvesi: Neden ve Nasıl Bir Çağrı?
İklim krizi, gezegenimizin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri olarak tanımlanırken, bu krizin nedenleri ve çözüm yolları konusundaki tartışmalar da sürüyor. Halkların İklim Zirvesi’nin temel motivasyonu, iklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun olmaktan öte, derin ekonomik, sosyal ve siyasi boyutları olan sistemsel bir sorun olduğu inancına dayanıyor. Zirve, bu krizin temelinde yatan sömürücü, doğa karşıtı kapitalist üretim ve tüketim ilişkilerini sorguluyor.
Çağrı metninde, dünyanın dört bir yanındaki emekçilerin, yoksulların, kadınların, çocukların ve yerli halkların iklim krizinin en ağır sonuçlarını yaşadığına dikkat çekiliyor. Bu grupların seslerinin ana akım iklim platformlarında yeterince temsil edilmediği, dolayısıyla halkların kendi çözüm önerilerini ve taleplerini dile getirecekleri bir mecra gerektiği belirtiliyor.
Kimler Örgütlüyor?
Halkların İklim Zirvesi’nin arkasında geniş bir sivil toplum ve ekoloji hareketleri koalisyonu bulunuyor. Öncü kuruluşlar arasında Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Türk Tabipleri Birliği (TTB), İnsan Hakları Derneği (İHD), Halkların Demokratik Kongresi (HDK), Türkiye Ekoloji ve Geçim Topluluğu (TEGEP), EKOSİYA, Doğaseverler Derneği, Ekoloji Kolektifi, Sosyal Araştırmalar Vakfı (SAV), Tarım Orkam Sen ve birçok diğer ekoloji ve dayanışma ağı yer alıyor. Bu geniş katılım, zirvenin farklı toplumsal kesimlerden destek gördüğünü ve ortak bir mücadele iradesini yansıttığını gösteriyor.
Zirvenin Temel Mesajları Neler?
Halkların İklim Zirvesi, mevcut iklim politikalarını eleştirerek, yerine adil ve dönüştürücü çözümler öneriyor. Çağrı metninde öne çıkan bazı temel mesajlar şöyle sıralanıyor:
- Sistemsel Değişim Talebi: İklim krizinin yalnızca teknolojik çözümlerle değil, aynı zamanda üretim, tüketim ve yaşam biçimlerinde köklü bir dönüşümle aşılabileceği vurgulanıyor.
- “Yeşil Badana” Eleştirisi: Hükümetlerin ve şirketlerin “yeşil ekonomi” adı altında sunduğu, ancak gerçekte krizi derinleştiren karbon ticareti, fosil yakıt yatırımları ve yıkıcı projeleri (Kanal İstanbul, madenler, nükleer santraller gibi) reddediyor.
- Enerji Demokrasisi ve Gıda Egemenliği: Enerji üretiminin ve dağıtımının kamusal ve demokratik denetime açılması, yerel ve ekolojik tarım pratikleriyle gıda güvenliğinin sağlanması hedefleniyor.
- Adalet ve Eşitlik Vurgusu: İklim krizinin yükünün adil bir şekilde paylaşılması, iklim adaletinin sağlanması ve yoksullukla mücadele edilmesi gerektiği belirtiliyor.
- Doğal Kaynakların Korunması: Su, toprak, hava gibi temel yaşam kaynaklarının metalaştırılmasına karşı çıkılarak, ortak varlıklar olarak korunması talep ediliyor.
- Fosil Yakıtlara Son: Fosil yakıt kullanımının derhal sonlandırılması, yenilenebilir enerjiye adil bir geçiş yapılması çağrısı yapılıyor.
Küresel Kriz, Yerel Çözümler: Kime Sesleniliyor?
Zirve, küresel bir sorun olan iklim krizine karşı yerelden başlayarak bir direniş ve çözüm ağı örmeyi hedefliyor. Zirve çağrısı, iklim adaleti için mücadele eden tüm bireylere, örgütlere, sendikalara, meslek odalarına, derneklere, ekoloji ve kent hareketlerine, kadın ve gençlik örgütlerine, hak örgütlerine ve siyasi partilere açık bir davet niteliğinde. Katılımcıların, deneyimlerini paylaşarak ve ortak talepler oluşturarak “kolektif iradeyi birlikte büyütmeleri” bekleniyor.
Halkların İklim Zirvesi, sadece bir forum olmanın ötesinde, iklim krizine karşı tabandan yükselen, dönüştürücü ve dayanışmacı bir hareketin Türkiye’deki önemli bir adımı olarak konumlanıyor.