Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe yıllardır süregelen kayıt dışı ekonomi ve tüketici mağduriyetlerini engellemek amacıyla yeni ve kapsamlı düzenlemeler getiriyor. Sektörde köklü değişikliklere yol açacak bu düzenlemelerle birlikte, araç kiralama şirketlerinin uyması gereken temel kriterler belirlendi: minimum 20 araçlık filo, araçlar için yaş sınırı (3 veya 5 yıl), en az 300.000 TL ödenmiş sermaye, her bir şube için 200.000 TL banka teminatı veya sigorta ve tüm işlemlerin dijital platformlar üzerinden kayıt altına alınması zorunlu hale getiriliyor. Bu adımlarla sektörde şeffaflık ve kurumsallaşma hedefleniyor.
Yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi beklenen bu yeni kurallar, özellikle küçük ve kayıt dışı işletmeleri eleyerek sektörde konsolidasyona yol açacak. Amaç, hem tüketicilerin güvenini sağlamak hem de kiralama şirketlerinin hizmet kalitesini artırarak uluslararası standartlara ulaşılmasını temin etmek olarak açıklanıyor.
Neden Yeni Düzenlemelere İhtiyaç Duyuldu?
Türkiye’de araç kiralama sektörü, özellikle pandeminin ardından sıfır ve ikinci el araç fiyatlarındaki yükselişle birlikte büyük bir talep patlaması yaşadı. Bu büyüme beraberinde kontrolsüzlükleri ve kayıt dışı faaliyetleri de getirdi. Yüz binlerce aracın kiralanmasına rağmen, sektörün büyük bir kısmının herhangi bir denetimden uzak kalması, tüketicilerin mağdur olmasına ve haksız rekabet ortamının oluşmasına neden oldu. Ticaret Bakanlığı, bu durumu ortadan kaldırmak ve sektörün saygınlığını artırmak için harekete geçti. Kayıt dışılıkla mücadele, tüketici haklarının korunması ve sektörün kurumsal yapısının güçlendirilmesi, düzenlemelerin temel motivasyonları arasında yer alıyor.
Hangi Kriterler Getirilecek?
Yeni düzenlemelerle birlikte araç kiralama sektöründe faaliyet göstermek isteyen firmaların karşılaması gereken başlıca kriterler şunlar olacak:
- Filo Büyüklüğü: Kiralama faaliyeti yürüten işletmelerin en az 20 araçlık bir filoya sahip olması zorunlu tutulacak. Bu sayı, sektör temsilcileriyle yapılan görüşmeler sonucunda başlangıçtaki 50 ve ardından 30 araçlık tekliflerden düşürülerek nihai hale getirildi.
- Araç Yaş Sınırı: Filoya yeni katılacak araçların 3 yaşından, mevcut araçların ise 5 yaşından büyük olmaması gerekecek. Bu, araç kalitesini ve güvenliğini doğrudan etkileyecek bir adım.
- Ödenmiş Sermaye: İşletmelerin en az 300.000 TL ödenmiş sermayeye sahip olması şartı aranacak.
- Banka Teminatı veya Sigorta: Her bir şube için 200.000 TL tutarında banka teminat mektubu veya sigorta zorunluluğu getirilecek.
- Yetki Belgesi: Araç kiralama faaliyetinin Ticaret Bakanlığı’ndan alınacak yetki belgesiyle yapılması mecburi olacak.
- Ana Faaliyet Alanı: Araç kiralama işinin, işletmenin ana faaliyet alanı olması şartı aranacak. Bu, yan iş olarak yapılan kiralama faaliyetlerini kısıtlayacak.
- Dijital Platform Entegrasyonu: Tüm kiralama işlemlerinin Bakanlıkça onaylanmış dijital bir platform üzerinden kayıt altına alınması ve takip edilmesi sağlanacak. Bu sayede kayıt dışı işlemlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
- Kasko ve Araç Takip Sistemleri: Kiralanan tüm araçlarda kasko sigortası ve gerektiğinde araç takip sistemi zorunluluğu bulunacak.
Sektöre Etkileri Neler Olacak?
Bu yeni düzenlemeler, sektörde önemli bir dönüşümü tetikleyecek. Küçük ve sermayesiz firmaların faaliyetlerini sürdürmesi zorlaşırken, büyük ve kurumsal firmaların pazar payını artırması bekleniyor. Sektörde konsolidasyon yaşanacağı öngörülürken, hizmet kalitesinin artması ve kayıt dışı işlemlerin azalmasıyla devletin vergi gelirlerinde de artış yaşanabilir. Tüketiciler açısından ise daha güvenli, şeffaf ve kaliteli bir hizmet deneyimi sunulması hedefleniyor. Ancak, artan maliyetler nedeniyle araç kiralama fiyatlarında bir miktar yükseliş yaşanması da olası görünüyor.
Ne Zamana Kadar Uyum Sağlanmalı?
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan bu kapsamlı yönetmeliğin 2024 yılı sonuna kadar yürürlüğe girmesi ve ilgili tüm firmaların bu tarihe kadar yeni kriterlere uyum sağlaması bekleniyor. Uyum sağlayamayan işletmelerin faaliyetlerine devam etmesi mümkün olmayacak.
Araç kiralamada yeni dönem: Hangi kriterler getirilecek?
Araç kiralamada yeni dönemle birlikte; minimum 20 araçlık filo, araçlar için 3 veya 5 yıl yaş sınırı, en az 300.000 TL ödenmiş sermaye, her şube için 200.000 TL banka teminatı veya sigorta, yetki belgesi zorunluluğu, ana faaliyet alanı olarak araç kiralama, dijital platform üzerinden kayıt ve takip ile kasko ve araç takip sistemi zorunlulukları getirilecektir.