Anayasa Mahkemesi (AYM), Suriye’ye geri gönderilmesi halinde can güvenliğinin tehlikede olacağını iddia eden bir Suriye vatandaşı göçmenin bireysel başvurusunu reddetti. Mahkeme, idari ve yargı mercilerinin yaptığı risk değerlendirmesini yeterli bularak, başvuranın Anayasa ile güvence altına alınan yaşam hakkı ve kötü muamele yasağının ihlal edilmediğine hükmetti.
Bu kararla birlikte, Suriye’ye yönelik genel durum değerlendirmeleriyle birlikte kişisel risklerin somut ve yakın tehlike oluşturmadığına dair alt mahkeme kararları onaylanmış oldu. Karar, uluslararası koruma başvurularının değerlendirilmesinde hem ülkenin genel durumu hem de başvuranın kişisel koşullarının nasıl yorumlandığına dair önemli bir emsal teşkil ediyor.
Vaka Neden AYM’ye Taşındı?
Olaylar, Suriye vatandaşı B.C.’nin 2014 yılında yasa dışı yollarla Türkiye’ye giriş yapmasıyla başladı. B.C., Türkiye’de uluslararası koruma talebinde bulundu, ancak Göç İdaresi Genel Müdürlüğü bu başvurusunu reddetti. Başvurunun reddedilmesinin temel gerekçesi, Türkiye’nin uluslararası koruma sağlama yükümlülüğü için gerekli şartların oluşmadığı yönündeydi. B.C., bu kararın iptali için idare mahkemesine dava açtı ancak mahkeme de uluslararası koruma başvurusunun reddini hukuka uygun buldu.
İdari yargı sürecinden olumsuz sonuç alan B.C., son çare olarak Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Başvurunun odağında, Türkiye’den Suriye’ye gönderilmesi halinde can güvenliğinin kalmayacağı ve işkence veya kötü muameleye maruz kalma riski bulunacağı iddiaları vardı.
Başvuranın Temel İddiaları Nelerdi?
B.C., bireysel başvurusunda şu temel iddiaları dile getirdi:
- Suriye’deki genel güvenlik durumunun kötü olması nedeniyle ülkesine geri gönderilmesinin, Anayasa’nın 17. maddesinde düzenlenen yaşam hakkını ihlal edeceği.
- Suriye’ye dönmesi halinde zorunlu askerlik görevine alınma ve firar ettiği gerekçesiyle işkence veya kötü muameleye maruz kalma tehlikesinin bulunduğu.
- İdari ve yargı mercilerinin, hem Suriye’nin genel durumunu hem de kendi kişisel durumunu yeterince bağımsız ve kapsamlı bir şekilde değerlendirmediği.
- Anayasa’nın 19. maddesinde yer alan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının da ihlal edildiği.
AYM Kararının Gerekçesi Ne Oldu?
Anayasa Mahkemesi, B.C.’nin bireysel başvurusunu detaylı bir şekilde inceledikten sonra, iddiaları yerinde bulmayarak reddetme kararı aldı. AYM’nin karar gerekçeleri özetle şunlardı:
- Mahkeme, idari ve yargı mercilerinin uluslararası koruma başvurularını değerlendirirken, B.C.’nin iddia ettiği riskleri usulüne uygun ve yeterli bir şekilde incelediğini tespit etti.
- İdare mahkemesi kararında, Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Af Örgütü gibi uluslararası kuruluşların Suriye’deki genel duruma ilişkin raporlarının dikkate alındığı belirtildi. Ancak bu raporların, başvuranın özel ve kişisel durumuna ilişkin somut, yakın ve gerçek bir tehlike oluşturmadığına karar verildi.
- AYM, başvuranın Suriye’ye geri gönderilmesi halinde zorunlu askerlik görevine alınacağı ve firar ettiği gerekçesiyle işkenceye veya kötü muameleye maruz kalacağı yönündeki riskin, alt mercilerce yeterli delillerle somut olarak ortaya konulamadığını vurguladı.
- Sonuç olarak, mevcut koşullar altında Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkı ile 19. maddesinde yer alan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edilmediğine hükmedildi.
“Can güvenliğim yok” diyen göçmene AYM’den ret kararı mı çıktı?
Evet, Anayasa Mahkemesi, Suriye’ye geri gönderilmesi halinde can güvenliğinin tehlikede olacağını iddia eden göçmen B.C.’nin bireysel başvurusunu reddetmiştir.