Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul İl Yönetim Kurulu Üyesi Cevdet Akay, kent yaşamının ve ulaşımın kritik noktalarından biri olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden, eski adıyla bilinen Boğaziçi Köprüsü’nden çarpıcı bir açıklama yaparak iktidarın altyapı politikalarını hedef aldı. Akay, Türkiye’nin önemli ulaşım damarlarını oluşturan köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ve kamu kaynaklarının bu projelerdeki kullanımına tepki göstererek, “Köprü ve otoyollar halkındır!” mesajını verdi. Bu çıkış, kamu mallarının yönetimi ve vatandaş üzerindeki ekonomik yük konularında yeni bir tartışma başlattı.
Halkın Varlıkları Kimin Oldu?
Cevdet Akay, açıklamasında kamu kaynaklarıyla inşa edilen otoyol ve köprülerin belirli “rant gruplarına” devredildiğini ve bu durumun vatandaşın sırtına haksız bir yük bindirdiğini vurguladı. Türkiye’nin dört bir yanındaki stratejik ulaşım ağlarının, milletin vergileriyle yapılmasına rağmen özel şirketlerin işletmesine geçmesini eleştiren Akay, bu projelerin özünde halkın faydası için var olması gerektiğini belirtti. Oysa mevcut durumda, bu projelerin özel şirketlere devriyle birlikte, vatandaşların hem geçiş ücretleri hem de dolaylı vergiler aracılığıyla iki kez bedel ödediğini ifade etti.
Akay, konuşmasında özellikle yap-işlet-devret (YİD) modeliyle inşa edilen projelerde uygulanan garanti ödemelerine dikkat çekti. Kamu bütçesinden özel şirketlere yapılan bu garanti ödemelerinin, söz konusu köprü ve otoyollar kullanılmasa dahi hazineden karşılandığını hatırlattı. Bu durumun, devletin borçlanmasını artırdığını ve nihayetinde bu borçların da yine vatandaşın cebinden çıkan paralarla kapatılmaya çalışıldığını dile getirdi. Akay’a göre, bu sistem, kamu kaynaklarının verimsiz ve haksız kullanımına yol açarak, toplumun geniş kesimlerinin mağduriyetine neden oluyor.
Garanti Ödemelerinin Yükü
CHP’li yönetici, garanti ödemeleriyle ilgili somut örneklere de değindi. Özellikle Türkiye’nin prestij projeleri arasında yer alan Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Osmangazi Köprüsü ve Avrasya Tüneli gibi devasa altyapı yatırımlarının, vatandaşlar tarafından ödenen yüksek geçiş ücretlerinin yanı sıra, devletin kasasından yapılan milyarlarca liralık garanti ödemeleriyle finanse edildiğini hatırlattı. Bu projelerin, sözleşmeler gereği belirlenen araç geçiş sayılarına ulaşılamaması durumunda dahi, aradaki farkın kamu tarafından şirketlere ödenmek zorunda kalmasının, ülke ekonomisi üzerinde büyük bir baskı oluşturduğunu ifade etti.
Akay, bu durumun hem yurt içi hem de yurt dışı borçlanmalarla finanse edildiğini, dolayısıyla gelecek nesillerin dahi bu ekonomik yükün altında ezileceğini ileri sürdü. Kamunun üstlendiği bu finansal riskin, özel şirketlere büyük karlar sağlarken, toplumsal refahı artırmak yerine, devlet bütçesinde ciddi gedikler açtığını belirtti.
CHP’nin Köprü ve Otoyol Vizyonu
Cevdet Akay, konuşmasını CHP’nin bu konudaki vizyonunu açıklayarak sürdürdü. İktidara geldiklerinde, bu tür kamusal varlıkların özel şirketlerin tekelinden kurtarılacağını ve halkın kullanımına sunulacağını vaat etti. Akay, “CHP iktidarında, kamu kaynaklarıyla yapılan bu köprü ve otoyolları, halka ücretsiz olarak vereceğiz,” diyerek, bu önemli altyapı hizmetlerinin vatandaşlara hiçbir ek bedel ödetmeden sunulacağını vurguladı. Bu taahhüt, partinin ulaşım politikalarındaki temel yaklaşımını ortaya koydu ve kamu hizmetlerinin kar odaklı değil, toplumsal fayda odaklı olması gerektiği mesajını içerdi.
Akay’ın Boğaziçi Köprüsü’nden yaptığı bu çıkış, siyasi gündemde geniş yankı bulmaya aday. Kamuoyunda, kamusal varlıkların yönetimi, özelleştirmeler ve vatandaş üzerindeki ekonomik yük konularında yeni bir tartışma evresini tetikleyebilir. CHP’nin bu konudaki vaadi ise, gelecek seçim dönemleri için önemli bir politika argümanı olarak öne çıkıyor.