Kıdemli araştırmacı gazeteci Alican Uludağ, İçişleri Bakanlığı’nın “terörle mücadelede görev alan kişileri hedef gösterme” suçlamasıyla hakkında yaptığı şikayet üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı talimatıyla gözaltına alındı. Salı gecesi İstanbul’daki evinden Ankara’ya götürülen Uludağ, savcılık sorgusunun ardından sevk edildiği mahkemece adli kontrol ve yurt dışı çıkış yasağı şartıyla serbest bırakıldı. Bu gözaltı kararı, Türkiye’de basın özgürlüğü ve gazetecilerin çalışma koşulları üzerine yeni bir tartışma dalgası başlattı ve kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Uludağ’ın gözaltına alınmasına yol açan gelişme, kendisinin yayınladığı “Sarallar Grubu”na yönelik operasyona ilişkin bir haberdi. İçişleri Bakanlığı, bu haberin “terörle mücadelede görev alan kamu görevlilerini hedef gösterdiği” iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuştu. Ancak Uludağ ve avukatları, suçlamaların spekülatif ve mesnetsiz olduğunu, haberin kamuoyunu bilgilendirme amacı taşıdığını ve gazetecilik faaliyeti kapsamında yapıldığını savundu. Mahkeme, dosyada mevcut delil durumu, isnat edilen suçun vasıf ve mahiyeti ile mevcut delil durumunda adli kontrol tedbirlerinin yeterli olacağı gerekçesiyle Uludağ’ın adli kontrolle serbest bırakılmasına hükmetti.
Gözaltı Süreci Nasıl Gelişti?
- Kim Gözaltına Alındı? Deneyimli araştırmacı gazeteci Alican Uludağ.
- Neden Gözaltına Alındı? İçişleri Bakanlığı’nın, Uludağ’ın “Sarallar Grubu” operasyonuyla ilgili haberinin “terörle mücadelede görev alan kamu görevlilerini hedef gösterdiği” iddiasıyla yaptığı suç duyurusu üzerine.
- Ne Zaman? Salı gecesi İstanbul’daki evinden alınarak Ankara’ya götürüldü. Aynı gün içinde savcılık sorgusunun ardından mahkemeye sevk edilerek serbest bırakıldı.
- Nerede? İstanbul’daki evinden alınarak Ankara Adliyesi’ne sevk edildi.
- Ne Karar Verildi? Savcılık sorgusunun ardından tutuklanma talebiyle sevk edildiği sulh ceza hakimliğince, adli kontrol ve yurt dışı çıkış yasağı şartıyla serbest bırakıldı.
Siyasi Partilerden ve Basın Örgütlerinden Ortak Kınama
Alican Uludağ’ın gözaltına alınması haberinin duyulması üzerine, siyaset dünyasından ve basın kuruluşlarından peş peşe tepkiler geldi. Muhalefet partileri, bu durumu basın özgürlüğüne yönelik yeni bir müdahale olarak değerlendirirken, gazetecilik örgütleri meslektaşlarına yönelik baskıların kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, gazeteciliğin suç olmadığını ve Uludağ’ın serbest bırakılmasının bir an önce sağlanması gerektiğini belirtti. Başarır, “Gazetecilik faaliyetleri nedeniyle hedef gösterilen ve gözaltına alınan gazetecilerimiz, bir an önce serbest bırakılmalıdır. Basın özgürlüğü, demokrasinin temelidir,” ifadelerini kullandı.
İYİ Parti
İYİ Parti Grup Başkanvekili Müsavat Dervişoğlu, Uludağ’ın gözaltına alınmasının, eleştirel gazeteciliğe tahammülsüzlüğün bir göstergesi olduğunu söyledi. Dervişoğlu, “Eleştirel gazeteciliğe tahammülsüzlüğün zirveye çıktığı günlerde, Alican Uludağ’ın gözaltına alınması asla kabul edilemez. Gazetecilik, halkın haber alma hakkının güvencesidir,” şeklinde konuştu.
Halkların Demokratik Partisi (HDP)
HDP Grup Başkanvekili Meral Danış Beştaş, iktidarın gazetecileri susturma çabalarını kınadı. Beştaş, “İktidar, gazetecileri susturarak gerçeklerin üstünü örtmeye çalışıyor. Gazeteciler, halkın vicdanıdır ve asla susmayacaktır,” dedi.
Saadet Partisi
Saadet Partisi Grup Başkanvekili Bülent Kaya, gazeteciliğin özgürce yapılması gerektiğini vurguladı. Kaya, “Gazetecilik özgürce yapılmalı, kalemine gem vurulmamalıdır. Alican Uludağ’ın yaşadıkları, ülkemizdeki basın özgürlüğü tablosunun vahametini gösteriyor,” yorumunu yaptı.
DEVA Partisi
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Yeneroğlu, hukukun üstünlüğü ve basın özgürlüğü ilkelerine dikkat çekti. Yeneroğlu, “Hukukun üstünlüğünün ve basın özgürlüğünün tesisi için mücadelemiz devam edecek. Gazeteciler, sadece haber yaptığı için hedef gösterilemez,” ifadelerini kullandı.
Gelecek Partisi
Gelecek Partisi Sözcüsü Serkan Özcan da gözaltı kararını kınayanlar arasındaydı. Özcan, “Halkın haber alma özgürlüğünün bekçisi olan gazetecilerimize yönelik bu tür baskılar kabul edilemez,” dedi.
Basın Örgütlerinden Ortak Çağrı
Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), DİSK Basın-İş ve Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) gibi önemli basın meslek örgütleri de Alican Uludağ’a destek vererek gözaltı kararını eleştirdi. Bu örgütler, gazetecilerin haber yapma özgürlüğünün engellenemeyeceğini ve kamuoyunun doğru bilgiye erişiminin hayati önem taşıdığını vurguladı. Ortak açıklamalarda, Türkiye’nin basın özgürlüğü endeksindeki kötü yerinin bu tür olaylarla pekiştiği belirtildi ve gazetecilik faaliyetlerinin yargı sopasıyla bastırılamayacağının altı çizildi.
Alican Uludağ’ın serbest bırakılması bir nebze rahatlama yaratsa da, hakkında açılan soruşturma ve adli kontrol şartları, gazetecilerin Türkiye’deki çalışma koşulları üzerindeki gölgeyi kaldırmış değil. Bu olay, bir kez daha basın özgürlüğünün kırılganlığını ve gazetecilik mesleğinin taşıdığı riskleri gözler önüne serdi.