Gökbilimciler, Dünya’dan sadece 40 ışık yılı uzaklıkta, yaşanabilir bölgede yer alan ve potansiyel olarak atmosferi bulunan “Süper Dünya” benzeri yeni bir ötegezegen keşfettiler. Gliese 12 b adı verilen bu gezegen, kendi yıldızı etrafındaki bir tam turunu sadece 12.8 Dünya gününde tamamlıyor. Bu keşif, ötegezegenlerin atmosferlerini ve yaşanabilirlik potansiyellerini anlamak için yeni ve kritik bir pencere açıyor.
Uluslararası bir araştırma ekibi tarafından NASA’nın Geçiş Yapan Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) ve Avrupa Uzay Ajansı’nın CHEOPS teleskopları kullanılarak ortaya çıkarılan Gliese 12 b, boyutu ve sıcaklığıyla dikkat çekiyor. Balık takımyıldızı yönünde bulunan bu yeni dünya, Dünya’dan yaklaşık %4 daha küçük olup, Venüs ile Dünya arasında bir büyüklüğe sahip.
Gliese 12 b Nedir ve Nerede Yer Alır?
Gliese 12 b, bir kırmızı cüce yıldız olan Gliese 12’nin yörüngesinde dönüyor. Kırmızı cüceler, Güneş gibi yıldızlardan daha küçük ve soğuk olup, galaksideki en yaygın yıldız türlerinden biridir. Gliese 12 yıldızı, Güneş’in sıcaklığının yaklaşık %60’ına sahip. Bu durum, gezegenin yaşanabilir bölgede yer alması için yörüngesel uzaklığının kritik olduğu anlamına geliyor. Gezegenin yüzey sıcaklığının, eğer atmosferi olmasaydı, yaklaşık 42 santigrat derece olacağı tahmin ediliyor. Bu sıcaklık, Dünya’daki bazı çöl bölgelerindeki sıcaklıklara benzerlik gösteriyor ve potansiyel olarak sıvı suyun varlığına izin verebilecek aralıkta bulunuyor.
Neden Önemli Bir Keşif?
Bu yeni ötegezegenin keşfi, bilim dünyası için büyük bir heyecan kaynağı. Gliese 12 b, Dünya büyüklüğünde, ılıman sıcaklıkta ve yaşanabilir bölgede olduğu bilinen en yakın gezegenlerden biri olması nedeniyle öne çıkıyor. Bu özellikleri, onu gelecekteki atmosfer araştırmaları için ideal bir aday haline getiriyor.
- Yaşanabilirlik Potansiyeli: Gezegenin, yıldızından ne çok uzak ne de çok yakın olan “Goldilocks bölgesi” içinde yer alması, yüzeyinde sıvı suyun varlığına imkan tanıyabilecek bir sıcaklık aralığına sahip olduğunu düşündürüyor. Bu da yaşamın gelişmesi için potansiyel bir ortam sunabilir.
- Atmosfer Analizi: Bilim insanları, Gliese 12 b’nin bir atmosfere sahip olup olmadığını veya yıldızından gelen radyasyon nedeniyle zamanla atmosferini kaybedip kaybetmediğini araştırmayı planlıyor. Bir atmosfere sahip olması, gezegenin sıcaklık dağılımını ve dolayısıyla yaşanabilirlik durumunu doğrudan etkileyecektir.
- Gelecek Araştırmalar İçin Hedef: Gliese 12 b’nin yakınlığı ve uygun özellikleri, onu James Webb Uzay Teleskobu (JWST) gibi gelişmiş gözlemevleriyle detaylı atmosfer analizi için birincil hedeflerden biri yapıyor. JWST, gezegenin atmosferindeki gazların bileşimini inceleyerek yaşanabilirlik işaretleri arayabilir.
Kimler Tarafından ve Nasıl Keşfedildi?
Bu önemli keşif, Tokyo Üniversitesi’nden Profesör Teruyuki Hirano liderliğindeki uluslararası bir ekibin yanı sıra, NASA’dan Profesör Lisa Kaltenegger’ın da aralarında bulunduğu birçok bilim insanının katkılarıyla gerçekleşti. Araştırmacılar, TESS ve CHEOPS uydularının sağladığı verileri kullanarak, Gliese 12 yıldızının önünden geçen gezegenin neden olduğu ışık düşüşlerini gözlemleyerek Gliese 12 b’nin varlığını doğruladılar. Bu geçiş yöntemi (transit yöntemi), ötegezegenlerin boyutlarını ve yörünge sürelerini belirlemek için en yaygın ve etkili yollardan biridir.
Gelecekte Bizi Neler Bekliyor?
Gliese 12 b’nin keşfi, evrende başka yaşam formları arayışında önemli bir kilometre taşı. Bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanarak bu gezegenin atmosferik yapısını derinlemesine incelemeyi hedefliyorlar. Eğer bir atmosfere sahip olduğu doğrulanırsa, bu, “Süper Dünya” türü gezegenlerin atmosferlerinin nasıl oluştuğu ve evrimleştiği hakkında değerli bilgiler sağlayacak. Bu tür araştırmalar, sadece Gliese 12 b’nin sırlarını değil, evrendeki yaşam potansiyeli hakkında da daha geniş ipuçları sunabilir.
Gliese 12 b’nin Bir Yılı Kaç Gün Sürüyor?
Gliese 12 b’nin kendi yıldızı Gliese 12 etrafındaki bir tam turu, yani bir yılı, 12.8 Dünya günü sürmektedir.