Venezuelalı göçmenlerin Latin Amerika’daki durumu, bölge ülkelerinden gelen sert açıklamalarla yeni bir dönemece giriyor. Özellikle Kolombiya, Peru ve Şili gibi ülkelerde artan suç oranlarının bir kısmının Venezuelalı göçmenlere atfedilmesi, bu ülkelerin politikalarını gözden geçirmesine neden oldu. Daha önce Venezuela lideri Nicolás Maduro’ya karşı sergilenen sert tutumun ardından, şimdi on milyonlarca Venezuelalı göçmen için sınır dışı kararları gündemde. Bu gelişmeler, uzun süredir insani bir kriz olarak görülen göçmen meselesinin, güvenlik odaklı bir soruna evrildiğini gösteriyor.
Peru Savunma Bakanı Jorge Chávez’in “kötü” Venezuelalıların sınır dışı edileceği yönündeki açıklaması, bu yeni yaklaşımın en net göstergelerinden biri. Chávez, ülkedeki 1.5 milyon Venezuelalı göçmeni ikiye ayırarak, suça karışanların hızla gönderileceğini belirtirken, Kolombiya da 2.5 milyon Venezuelalıya ev sahipliği yapıyor. Bu durum, Maduro yönetiminin uluslararası arenadaki konumuyla paralel bir şekilde, Venezuelalı vatandaşların bölgedeki geleceği üzerinde belirsizlik yaratıyor.
Venezuelalı Göçmen Krizi Neden Yeniden Gündemde?
Venezuela’daki ekonomik ve siyasi istikrarsızlık, 2015 yılından bu yana milyonlarca vatandaşın komşu ülkelere göç etmesine yol açtı. Başta Kolombiya, Peru, Ekvador, Şili ve Brezilya olmak üzere birçok Latin Amerika ülkesi, bu göç dalgasından doğrudan etkilendi. Başlangıçta insani yardım ve entegrasyon çabalarıyla karşılanan göçmenler, zamanla ev sahibi ülkelerdeki ekonomik ve sosyal yapı üzerinde baskı oluşturmaya başladı. Özellikle son dönemde, bazı göçmenler tarafından işlenen suçların medyada geniş yer bulması, kamuoyunda tepkilere yol açtı ve hükümetleri daha sert önlemler almaya itti.
Kimler Harekete Geçiyor?
- Kolombiya: Venezuela ile ilişkilerini Ağustos 2022‘de normalleştiren Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, daha önce Maduro’yu “siyasi parya” olarak nitelendirmişti. İlişkilerin düzelmesi, iki ülke arasındaki sınır kapılarının yeniden açılmasına ve ticari faaliyetlerin canlanmasına olanak tanıdı. Ancak bu normalleşme süreci, Kolombiya’daki 2.5 milyon Venezuelalı göçmenin durumuna yönelik politikaların ne yönde evrileceği sorusunu da beraberinde getirdi. Bölgedeki en büyük Venezuelalı göçmen nüfusuna ev sahipliği yapan Kolombiya için atılacak adımlar, bölgesel denge açısından kritik önem taşıyor.
- Peru: Peru Savunma Bakanı Jorge Chávez, son açıklamasında, ülkedeki 1.5 milyon Venezuelalı göçmen arasında suça karışanların “kırmızı halı serilmeyeceğini” belirterek, derhal sınır dışı edileceklerini ifade etti. Chávez, “İyi olanlar kalmalı, kötü olanlar gitmeli” şeklinde net bir ayrım yaparak, kamuoyunun artan güvenlik endişelerine yanıt verdi. Peru, özellikle başkent Lima’da Venezuelalı çetelerin karıştığı suç olaylarıyla gündeme gelmişti.
Sınır Dışı Sürecindeki Engeller Neler?
Daha önce Şili, Venezuelalı göçmenleri “mega-sınır dışı” uçuşlarıyla kendi ülkelerine göndermeye çalışmıştı. Ancak bu çabalar, Venezuela hükümetinin sınır dışı edilen vatandaşlarını hava yoluyla kabul etmeyi reddetmesi nedeniyle büyük ölçüde başarısız oldu. Venezuela, yalnızca karayoluyla gönderilen vatandaşlarını kabul edeceğini belirtirken, bu durum sınır dışı süreçlerini ciddi şekilde aksattı ve ev sahibi ülkelerde büyük bir bürokratik engelle karşılaştı.
Bu ret, uluslararası hukuk ve diplomatik ilişkiler açısından karmaşık bir durumu ortaya koyuyor. Venezuela’nın kendi vatandaşlarını geri alma konusundaki isteksizliği, göçmenlerin yasal statüsü ve insan hakları konularında uluslararası kuruluşların da dikkatini çekiyor. Ev sahibi ülkeler, sınır dışı etme konusunda yasal yolları zorlasalar da, Venezuela’nın işbirliği olmadan bu sürecin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi oldukça zor görünüyor. Bu durum, bölge ülkelerini alternatif çözüm yolları aramaya ve uluslararası platformlarda diplomatik baskıyı artırmaya itiyor.
Maduro Sonrası Dönemde Venezuelalı Göçmenler İçin Sınır Dışı Süreci Başladı mı?
Evet, Latin Amerika’daki bazı ülkeler, özellikle Peru ve Kolombiya, Venezuelalı göçmenlere yönelik sınır dışı süreçlerini hızlandırma sinyalleri veriyor. Peru Savunma Bakanı’nın açıklamaları ve Kolombiya’nın değişen dış politika duruşu, suça karışan Venezuelalı göçmenlerin sınır dışı edilmesi yönündeki kararlılığın arttığını gösteriyor. Ancak Venezuela hükümetinin kendi vatandaşlarını hava yoluyla geri almayı reddetmesi gibi diplomatik engeller nedeniyle, bu sürecin uygulanması oldukça karmaşık ve yavaş ilerleyebilir.
