Venezuela’da 3 ve 4 Mayıs 2020 tarihlerinde, Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu hedef alan ve “Operasyon Gideon” adı verilen başarısız bir deniz yoluyla incursion girişimi yaşandı. Bu olayda Maduro hükümeti devrilmedi ve Başkan Maduro hiçbir yere götürülmedi; aksine, hükümet güçleri iddia edilen darbe girişimini püskürttüğünü ve çok sayıda kişiyi tutukladığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise olayla ilgili yaptığı açıklamalarda doğrudan bir Amerikan müdahalesini reddederken, Venezuela’daki duruma ilişkin eleştirilerini sürdürdü.
Olay, Venezuela kıyı şeridinde güvenlik güçleri ile yabancı paralı askerler ve muhalifler olduğu iddia edilen bir grup arasında çıkan çatışmalarla başladı. Maduro hükümeti, bu girişimin ülkeyi istikrarsızlaştırmayı amaçlayan ve uluslararası destekli bir komplo olduğunu öne sürdü. ABD ise Venezuela’daki siyasi krizi çözmek için diplomatik ve ekonomik baskılarını sürdürdüğünü ancak bu askeri operasyonla bir ilgisi olmadığını belirtti.
Olay Nasıl Gelişti?
3 Mayıs 2020 Pazar günü sabah erken saatlerde, Venezuela’nın kuzey kıyılarındaki La Guaira ve Chuao bölgelerinde güvenlik güçleri ile silahlı gruplar arasında çatışmalar çıktı. Venezuela İçişleri Bakanı Néstor Reverol, bu grupların ülkeye deniz yoluyla girmeye çalıştığını ve “terör saldırısı” düzenlemeyi amaçladığını duyurdu. Hükümet yetkilileri, operasyonun ABD ve Kolombiya’dan desteklendiğini iddia etti.
- İlk Çatışmalar: Venezuela Savunma Bakanı Vladimir Padrino López, ilk aşamada sekiz saldırganın öldürüldüğünü ve iki kişinin tutuklandığını açıkladı.
- Devamı: 4 Mayıs Pazartesi günü, Venezuela hükümeti operasyonun devam ettiğini ve ülkenin batısındaki Aragua eyaletinde “çok sayıda” paralı askerin daha yakalandığını bildirdi.
Kimler Yakalandı ve Ne İddia Edildi?
Venezuela hükümeti, yakalananlar arasında iki eski ABD Özel Kuvvetler askeri olan Luke Denman ve Airan Berry’nin de bulunduğunu açıkladı. Bu kişiler, olayla ilgili sorgularında, operasyonun amacının Başkan Maduro’yu ele geçirmek ve ABD’ye götürmek olduğunu iddia ettiler.
- Silvercorp USA: Operasyonun arkasında, eski ABD Yeşil Berelisi Jordan Goudreau tarafından kurulan Silvercorp USA adlı özel güvenlik şirketinin olduğu öne sürüldü. Goudreau, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda operasyonun sorumluluğunu üstlendiğini ve Maduro hükümetini devirmeyi hedeflediğini belirtti.
- Venezuela Muhalefeti: Venezuela muhalefet lideri Juan Guaidó’nun bu girişimle doğrudan bir bağlantısı olduğu iddiaları ortaya atıldı, ancak Guaidó bu iddiaları reddetti.
ABD’nin Tutumu Ne Oldu?
Dönemin ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’daki bu olayla ilgili “bunun bir devlet operasyonuyla hiçbir ilgisi olmadığını” ve “ABD hükümetinin bu olayda doğrudan bir rol oynamadığını” defalarca ifade etti. Ancak ABD yönetimi, Maduro’nun meşruiyetini tanımadığını ve Venezuela’daki siyasi değişimi desteklediğini de vurguladı.
- Dışişleri Bakanı Pompeo: Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da ABD’nin olayla ilgisinin olmadığını belirtti ancak Venezuela halkının kendi geleceğini belirleme hakkını savundu.
- Ekonomik Baskı: ABD, Maduro hükümeti üzerindeki ekonomik yaptırımları sürdürerek ve siyasi baskıyı artırarak Venezuela’da demokratik bir geçişi desteklemeye devam ettiğini dile getirdi.
Maduro Nereye Götürüldü?
Başkan Nicolas Maduro, başarısız darbe girişimi iddialarının ardından hiçbir yere götürülmedi. Aksine, hükümet güçleri bu girişimi başarıyla püskürttüğünü ve Maduro’nun güvenliğinin sağlandığını duyurdu. Maduro, ulusal televizyonda halka hitap ederek operasyonu kınadı ve uluslararası destekçilerini eleştirdi.
